Leven met ESM
Het doet nog zoveel pijn dat ik er nog helemaal niet mee naar buiten durf. Want het is iedere dag nog pijnlijk.
ESM maakt wel onzeker. Niet bewust, denk ik, maar.. ik heb wel een vriendin en die vragen gewoon allerlei dingen. Echt gewoon allerlei dingen. Ik zal niet zo snel gaan als ik in de winkel was en ik weet het niet te vinden, dan heb ‘k zoiets liever: ‘ik zoek nog wel drie kwartier’, en dan, als het dan niet komt, dan vraag ik wel iemand. Maar een vriendin van mij, die loopt na vijf minuten al naar iemand toe van: ‘hé eh, waar ligt dat?’. Dan ben ik bang dat ze me niet begrijpen en soms snap ik hun ook niet.
Met boodschappen doen ga ik eerst zelf proberen.. te zoeken enzo, en als het niet lukt, dan vraag ik gewoon. Soms ben ik nog wel verlegen voor, maar.. dan vraag ik het toch.
Thuis doen we alle twee, Nederlands en Turks, maar meer Turks. En als we ook tv kijken, kijken we ook meer Turkse series. En daar gebruiken ze ook heel veel moeilijke woorden, en ik let daar heel veel op, en dan zeg ik: ‘mama, wat is dit, wat is dat?’ Net als bij Nederlands dus. Maar als ik het, ze leggen het uit, maar daarna ben ik weer vergeten.
Als ik bij de kassa sta, dan durf ik niet zoveel te zeggen, en die mevrouw zegt dan ‘dank je wel’ en dan loop ik gewoon snel weg want dan durf ik niet meer.
Mensen vinden dat wel heel goed van mij, want ik ben pas echt zeven jaar begonnen praten, en dan zeggen ze van: ‘ja, jij zeg wel dat je zeven jaar bent begonnen praten, maar nu hoor je dat niet zoveel’, weet je. Want nu ben ik echt heel vooruit gegaan. Want toen ik twaalf, dertien jaar was ook nog niet zo goed mijn spraak. Toen was het echt net als een kindstem, zoals ze zeiden tegen mij. Maar soms word ik wel niet zo serieus genomen. Maar toch nu is wel meer beter dan vroeger vind ik.
Als ik niet snap, nou, vraag ik het gewoon nog een keer.
Als ik ruzie heb met iemand dan ben ik met de wanhoop bezig, en dan denk ik ‘laat maar zitten’ en loop ik altijd boos weg omdat het me niet lukt op dat moment. Maar dat is dan uit boosheid, en je wilt alles kwijt, maar het kan niet allemaal tegelijk uit je mond.
Ik word soms boos als.. ja, ik heb best wel een drukke klas enzo, en die laten me soms niet uitpraten. En dan word ik echt boos enzo. Dan loop ik gewoon weg uit de klas.
Wat ik moeilijk vind is gewoon dingen uitleggen, waar ik mee zat, mijn emoties verwoorden en dingen verwoorden wat ik moeilijk vond. Ik klapte dan gewoon dicht, en dan was mijn vader er altijd degene die voor mij tolkte eigenlijk dus.
Ik weet dat ik ESM heb, iedereen houdt er ook rekening mee en alles. Ze doen eigenlijk heel normaal tegen mij, praten ook normaal tegen mij en als ik iets niet snap dan zeggen ze het nog een keer.
Ik wil gewoon een normaal persoon zijn. Ik voel me gewoon als me gewoon heb ik stress ..denk ik gewoon dat normale middelbare school gewoon is. Iedereen loopt hier met dat probleem gewoon, en ik zit er ook bij gewoon met dat probleem, maar denk ik gewoon dat: ‘o, iedereen is normaal, gewoon’.
Het enige wat ik altijd heb gehoord is van: ik merk er niks van. Van mensen, ook van klasgenoten enzo. Maar dat is dus een beetje het probleem: ik merk het vooral zelf. Want ik zit gewoon met mijn praten op gemiddeld niveau. Maar ik wil veel meer zeggen, en ik snap veel meer. Dat komt er niet uit, dus dat is heel frustrerend. En mijn woordenschat is gewoon heel klein.
Eerst trok ik me best wel veel aan als mensen mij niet snapten ofzo, weet je wel? En nu heb ik zoiets van: ‘nou ja’. Ik laat het maar, tenzij het heel belangrijk is ofzo.
Het is vervelend als ik met minder meerdere mensen praat dan zeg ik wat en dan horen ze het niet.
Ik heb ook altijd, dan wordt er uitgelegd wat we nou precies gaan doen. Dan heb ik al zoiets: ‘ik ga wel achterin de rij staan, dan kan ik een paar keer zien hoe andere mensen het doen, en dan doe ik het wel na.’ Want van die uitleg snap ik vaak niks van. En als ik het een paar keer heb gezien, dan weet ik het.
Een meisje uit mijn klas is doof en ik praat vaak alleen gebarentaal tegen haar, dan floept alles eruit, en dan gebaar ik aan een stuk door, en alle woorden. Dat gaat wel makkelijker dan als ik zou moeten praten. Maar ja, je kan niet tegen iedereen gebaren hè.
Ik weet gewoon van: ik heb ESM, ja en? Moet ik gewoon veel meer vragen dan de anderen. Daar kan ik gewoon niks aan doen.
Ik heb toch wel problemen met het verwoorden en daardoor frustratie, dat heb bijna iedereen volgens mij wel. En dan trek ik me heel erg terug. Maar ik kan ook ineens heel boos worden. En dan heeft vaak de omgeving geen idee wat ie mis heeft gedaan, maar dan ben ik echt woedend. Maar uiteindelijk leer je wel dat je dat niet zomaar meer kan maken. Maar af en toe dan wordt die grens zo verstreden en, ja, dan word ik toch wel weer boos. En dan valt er ook bijna niet met mij te spreken.
ESM gaat nooit over, maar later dan heb ik wel plezier in mijn leven. Ik krijg steeds meer plezier zelf. Door meer vrienden.
Het is gewoon bang zijn voor fouten maken, en daardoor heel voorzichtig zijn. En liefst dingen niet doen. Maar ja, als ik alles uit de weg ging, dan was dat ook weer falen, dus dat kon ook weer niet. En zo heel veel tweestrijd in m’n hoofd hebben.
Als ik andere mensen niet begrijp dan ga ik gewoon iets anders doen. Met mijn haar spelen of uit mijn boek werken. Dat is wel een klein beetje vervelend.
Ik word boos als ze zoveel onbegrip hebben ofzo. Of dat ze je gewoon niet snappen, en dat je ‘t ook niet kan uitleggen. En dan.. ja, dat daardoor heel veel dingen mis gaan. Dus dan, ja dan heb ik wel weer het gevoel dat ik faal, en dan kan ik het niet meer goedmaken. En dan.. ja, dan zit ik echt in zo’n cirkel van.. en ik kom er gewoon niet meer uit.
Soms merk ik nog wel dat ik anders ben dan andere mensen, maar ondertussen voel ik me wel ingeburgerd eigenlijk zeg maar.
Zodra meer mensen bij elkaar zitten, raak ik de weg kwijt.
Als het me niet lukt, als mensen me niet begrijpen, dan word ik er gewoon heel gefrustreerd van. Je wil graag iets uitleggen, en je hebt het idee dat je dat goed doet, alleen dan blijkt het helemaal verkeerd te zijn, of er komt soms zelfs ruzie daardoor, terwijl ik iets helemaal niet zo had bedoeld, maar dan, ja, vatten ze het zo op. Of dan zeg ik het verkeerd. En dat vind ik dan altijd wel heel vervelend.
In de buurt is het wel anders. Beetje me denk.. heb leerachterstand, heb ik minder woorden dan hun. En dan botst het af en toe ook tegen de: ‘wat bedoelen ze’, maar.. dat heb ik nog niet bij gekregen gewoon. Als ik een woord die hun nieuw heb geleerd op hun middelbare school-normaal, en ik nog niet heb gewoon gekregen, dan moet je dat eerst aanpakken. Dat … af en toe vind ik het wel jammer.
Af en toe vind ik het wel jammer, dat ik het heb.
Degenen die me echt goed kennen, als ik dan zeg: ‘sorry, dat bedoelde ik niet zo’, dat geloven ze dan ook en dan luisteren ze ook wel weer. Maar onbekende mensen waar ik dan even een gesprekje mee heb gehad of waar ik iets mee moet regelen ofzo, ja, dan komt het er net verkeerd uit en dan.. ja, zie je die mensen meteen al zoiets van: ‘die dame moeten we zo snel mogelijk wegwerken of zo.’
Als ze met een onderwerp bezig zijn, dan zeg ik al iets met dat onderwerp te maken heb, maar voor je het weet zijn ze met een ander onderwerp bezig. Ik word wel verdrietig daarvan. Dan ga ik eventjes hard schreeuwen.
Vaak kies ik verkeerde woorden. Ik heb ook niet zoveel woorden, dus dan kies je gewoon een woord die ‘t dichtstbijzijnde is, maar dat kan dan.. nou ja, net een verkeerd woord zijn, terwijl die voor mij dan ja dat ik dat uitleg zo heb gehad, maar dan kan ik hem toch niet goed toepassen of zo. En dan kan het nog wel verkeerd overkomen. Hoe het overkomt weet ik eigenlijk ook niet precies.
Ik moet me echt voorbereiden om een gesprek aan te gaan. Ik weet dan waarover ik dan zou kunnen praten en waarop ik dan antwoord kan geven.
Op MBO heb ik eigenlijk ontdekt wat ESM nou is, dat ik het echt heb, en in die periode heb ik me ook echt laten testen ervoor. Kon het niet echt laten testen meer, dat kon niet meer, maar, toen heb ik wel mijn IQ laten testen. Dus mijn performale IQ en mijn verbale IQ en dat soort dingen laten testen, en daar komt toch wel uit dat daar een heel groot verschil zit bij mij. Maar het is niet zo ernstig genoeg dat ik echt zo’n etiket krijg. En ik ben eigenlijk al te oud, dus die testen die kunnen eigenlijk niet meer bij mij.
Sinds middelbare school heb ik wel geaccepteerd, maar ja, omdat buitenwereld dat niet accepteert, dan begon ik toch wel af toe te twijfelen van: ‘ja, had ik maar niet … deze ESM.’ Ik heb geen ESM. Ik wil gewoon normaal zijn.’ Tegenwoordig is het zo van ik denk gewoon dat ik wel ESM heb. Wat gebeurt, mooi meegenomen, maar.. daar let ik gewoon niet meer op.
Ik heb nu deels sowieso geaccepteerd dat ik af en toe verkeerde dingen kan zeggen, en als mensen daar geen begrip voor hebben, dan is dat hun probleem – zo een beetje te denken. Ik vind vaak.. op het moment vind ik het nog wel moeilijk, maar ik kan er nu sneller een punt achter zetten, want anders word je helemaal gek.
Ik negeer het gewoon. Dan als ik het heb, jammer. Ik leef gewoon. Heel vroeger was ik wel boos. Vond ik het zo vreselijk. Maar nu… gewoon denken dat je het niet hebt.
Het is een beetje zo’n cirkeltje van: je gaat dingen fout doen, dus dan word je onzeker, en daardoor ga je minder dingen doen. En dan.. omdat je minder dingen doet, lukt het uiteindelijk ook niet meer om te oefenen. Dan durf ik het niet meer te doen. Eerst moet ik me echt veilig voelen, dat ze het dan niet meteen op me afrekenen.
