De tweede bijeenkomst met Hetty Kleinloog, script-schrijfster, en Eelke Verheij, film-maakster.
Er zijn tien jongeren. Drie meisjes zijn er voor het eerst: Maaike, Fatma en Mariëlle. Maaike en Fatma hebben van Spraaksaam gehoord bij de voorlichting van Jet op Auris College Utrecht. Mariele zag een folder van Spraaksaam bij een onderwijsbeurs. Arzu kan helaas op het laatste moment niet bij de bijeenkomst zijn.

Opgeschreven door: Inge.

 

Noa vertelt aan de ‘nieuwe’ mensen wat we vorige keer gedaan hebben:

-          We hebben bij drie korte filmpjes gekeken wat we goed aan de filmpjes vonden, en wat niet.

-          We hebben gedacht over wat voor soort film we willen gaan maken:

o   serieus, maar soms ook wat grappigs

o   de film moet informatie geven over een grote groep jongeren met ESM (Ernstige Spraak- en taal-Moeilijkheden)

o   de film mag best wat langer zijn

o   hij moet een goed beeld geven van wat ESM is

-          we hebben met een woordweb gekeken waar iedereen aan dacht bij het woord ‘film Spraaksaam’

-          Ook hebben de jongeren zich vorige keer allemaal even voorgesteld voor de camera. In kleine groepjes zijn ook nog drie korte toneelstukjes gefilmd. Daarin lieten de jongeren een situatie zien waarin je als je ESM hebt extra last kunt hebben van je beperking (bijvoorbeeld op een feestje)

 

Iedereen is natuurlijk erg benieuwd hoe de filmpjes geworden zijn. Eelke laat zien hoe ze de filmpjes heeft bewerkt, en wat er daarbij allemaal mogelijk is. Zo verschijnt Petra op een schoolbord, Noa in zwart-wit, Andy als presentator van het journaal, en ziet Marijke zichzelf 16 keer in beeld!

Ook de toneelstukjes heeft Eelke allemaal bewerkt. De muziek die je onder een film zet, kan de sfeer van het filmpje voor een groot deel bepalen. Je kunt er nadruk mee leggen op iets wat moet opvallen. Een stukje herhalen, of een beweging vertragen, zorgt ervoor dat bijvoorbeeld boosheid veel sterker overkomt (vergroten). Bijvoorbeeld de frustratie van Rutger in het filmpje over de verjaardag van Michel.

Voor een aantal jongeren is het even wennen om zichzelf terug te zien op film: je stem klinkt vaak anders, en soms blijk je harder of zachter te praten dan je denkt. Andere jongeren hebben al wat meer camera-ervaring.

Hetty is benieuwd of er nog nieuwe ideeën zijn ontstaan na het zien van de filmpjes. Dat blijkt zeker het geval te zijn! Een overzichtje:

Ideeën over het verhaal van de film

-       Met een reporter langs scholen gaan, en daar een interview houden met leerlingen met ESM, en met hun leerkrachten. Door het hele land. Ook andere betrokkenen interviewen.

-       Stukjes interview afwisselen met stukjes film uit het leven van de jongere.

-       Mensen laten zien hoe jongeren met ESM met hun problemen omgaan. Vrienden of familie mee laten doen. Je kunt bijvoorbeeld laten zien hoe je op je sportvereniging over ESM aan het praten bent.

-       In korte sketches (kleine stukjes film over een situatie) laten zien waar mensen met ESM problemen mee kunnen hebben. En daarna laten zien hoe anderen ermee om kunnen gaan.

-       Eén situatie filmen; één keer met iemand met ESM, en de tweede keer met iemand zonder ESM. Op die manier het verschil laten zien. Hoe zie je de dingen als je ESM hebt, en hoe als je geen ESM hebt?

-       Het verschil laten zien in reacties (boosheid bijvoorbeeld) tussen jongeren zonder ESM en jongeren met ESM. Je kunt je bijvoorbeeld heel gefrustreerd voelen als mensen je niet begrijpen, en dan boos worden op de mensen die je niet snappen. Niet iedereen herkent dit.

-       Buiten, op bijvoorbeeld een markt gaan filmen, omdat daar veel mensen zijn die niet weten wat ESM is. Mensen vragen wat ESM betekent.

-       Goed vertellen wat ESM is. Dat is ook voor jongeren zelf ook niet altijd helemaal duidelijk.

-       Anderen laten zien wat ESM is en hoe je ermee om kunt gaan. Niet mee pesten. Laten zien dat het heel pijnlijk is als je raar wordt aangekeken, of als mensen zeggen dat ze je begrijpen, maar dat duidelijk niet doen. Dat kan ook frustraties geven.

-       Laten zien hoe vrienden je goed helpen, en het verschil laten zien met de reacties van mensen die ESM niet kennen.

-       Gevoelens gebruiken in de film (je eenzaam voelen / je boos voelen). Hoe voel je je als je ESM hebt? Het gevoel laten zien helemaal alleen te zijn in een groep.

-       Maaikes moeder kent Piet Paulusma. Misschien kunnen we hem ook wel vragen of hij mee wil werken.

 

Ideeën over de vorm van de film

-       De film moet niet té lang zijn

-       Effecten gebruiken: kleine stukjes film laten zien, net als in het filmpje over toegankelijkheid, met de rolstoelen

-       Niet teveel muziek op de achtergrond, en niet te hard

-       Ondertiteling gebruiken. Ook bijvoorbeeld iemand laten zien die niet tot de kern kan komen en dan heel veel vertelt. In ondertiteling laten zien wat die persoon eigenlijk (beknopt) zegt.

-       In een animatie iets grappigs toevoegen. We zien later op de dag bijvoorbeeld een filmpje waarin het verhaal van Roodkapje op een grappige en bijzondere manier is verwerkt.

 

Na al dit denkwerk is het tijd voor actie. De jongeren die er voor het eerst zijn, gaan samen met iemand die al eens eerder is geweest aan de slag. Ze bedenken samen wat de ‘nieuwe’ deelnemer kan vertellen over zichzelf, en waarom hij / zij het belangrijk vindt dat er een film over ESM wordt gemaakt. Eelke – en Fatma!-  leggen dit op film vast.

 

Een film heeft altijd een soort ‘rode draad’ of ‘rode lijn’ waarin het verhaal speelt. Je kunt iets op verschillende manieren laten zien. Wat wordt de rode draad van onze film? Hoe gaan wij mensen vertellen wat ESM is? Hier denken de jongeren in kleine groepjes even over na.

Er komen de volgende ideeën, waar we over stemmen:

-       Een dag uit het leven van een jongere met ESM (10 stemmen +)

-     Reporter in een speurtocht naar ESM (10 stemmen +)

-       ‘Wie o wie weet wat ESM betekent?’ (10 stemmen +)

o   Ook de antwoorden geven van mensen die het niet weten

o   Ook bekende Nederlanders vragen (Piet Paulusma – Ernstig Slechte Mistbanken / Even Sombere Motregen ;) )

o   De vraag als multiple choice vraag  (meerkeuze vraag) geven

o   Ook aan vrienden vragen

-       Een vraag. Bijvoorbeeld ‘hoe kun je ESM begrijpen?’ Met aan het einde een conclusie (1 stem)

-       De dingen die in ons hoofd zitten (9 stemmen +/-)

-       ESM vanuit de ogen van een vriend laten zien (de meeste mensen stemmen +/-)

-       Gevoelens delen (3 stemmen -, 3 stemmen +/-)

-       ESM en kansen krijgen / kansen nemen (7 stemmen +)

-       Gevolgen van onbegrip door mensen (8 stemmen +)

 

Uiteindelijk besluiten we dat de film van Spraaksaam deze ‘rode draad’ krijgt:

Een combinatie van ‘een dag uit het leven van iemand met ESM’, met ‘een reporter op speurtocht naar de vraag ‘wie o wie weet wat ESM is?’ / ‘wie weet wat ESM betekent?’

De reporter probeert het antwoord te vinden door één dag uit het leven van iemand met ESM te volgen. Deze dag wordt dan natuurlijk niet op één dag opgenomen, maar er zit wel een soort dagritme in de film (opstaan, naar school/werk, thuis eten, sport / hobby).

Eelke vindt dit een fijne manier om een film te maken. Je kunt dan na het maken van de film zelfs nog een beetje verder gaan op dezelfde manier. Bijvoorbeeld door eens in de maand een soort nieuws-filmpje op internet of ergens op tv ‘uit te zenden’. Eelke neemt volgende keer een voorbeeldje mee van een andere film, die ook op deze manier in elkaar zit.

 

Als laatste deel van deze bijeenkomst gaan de jongeren in kleine groepjes een scène maken en spelen. De scène moet laten zien op welk moment van een dag je last hebt van je problemen met taal of met spreken. Ze bedenken eerst:

-       Waar is het?

-       Wie zijn erbij?

-       Wat gebeurt er?

Een groepje laat bijvoorbeeld zien hoe het is om naar het journaal te kijken als je ESM hebt en er veel moeilijke woorden worden gebruikt. Een ander groepje laat zien hoe het is als je iets wilt vertellen, en iemand onderbreekt je steeds omdat ze het niet begrijpt, of graag wil dat je het duidelijker vertelt.

Daarna gaan we het spelen. Eelke neemt het op, en zal er de komende weken weer een klein filmpje van maken. En dan is het ineens al weer drie uur…

Er is weer veel gedaan vandaag, en het verhaal van de film wordt steeds duidelijker!

 

De volgende bijeenkomst is op 2 april.

Daarna komen we wee bij elkaar op 23 april.

Allebei de keren in Utrecht.