Sinds de vorige blog ben ik druk bezig geweest met het verzamelen en ordenen van uitspraken van jongeren over spraaktaalproblemen, school, sociaal leven en werk. Al die uitspraken heb ik op virtuele post-its geplakt en 9 februari op de website geplaatst.
Onder de knop ‘ervaringskennis’ kan iedereen nu de eerste stukjes kennis van jongeren met ESM vinden. Er zijn nog veel post-it-velletjes leeg. Hopelijk kan ik daar binnenkort nog meer uitspraken plaatsen van jongeren die bij Spraaksaam betrokken raken.

De homepage van Spraaksaam is ook aangepast, omdat nu duidelijker is dan bij het begin wat we met Spraaksaam willen gaan doen.
In ons gastenboek staan twee nieuwe reacties: eentje van Meikke die ons veel succes wenst en eentje van Mariëtte van de Dienst Ambulante Begeleiding uit Haren die belooft dat ze jongeren met ESM op onze site zal wijzen.
Verder heb ik de afgelopen periode nog een paar interviews afgenomen en natuurlijk de eerste bijeenkomst voorbereid.

De eerste bijeenkomst 
Zaterdag 6 februari was het zover: vier van de zes deelnemende jongeren kwamen naar Amersfoort voor een eerste real life kennismaking. Het bleef niet bij een kennismaking. Van half twee tot vijf hebben we ook ervaringen uitgewisseld, plannen en afspraken gemaakt en het wervingsmateriaal bekeken en verdeeld.

We zaten op 3 hoog bij Regardz, schuin tegenover het station van Amersfoort. Te duur om het altijd zo te doen, maar wel heel prettig! De laptop kon zonder problemen op een groot beeldscherm worden aangesloten (geen loeiende beamer!), koffie, thee, water en koeken stonden klaar. Voor iedereen lag er verder een blocnote en een potlood, op tafel stond een koffer – de ‘toolkit’ – met daarin plakband, post-its, stiften, paperclips, elastiekjes, nietmachine en nietjes en nog veel meer handige dingen. In de loop van onze bijeenkomst ontdekten we dat er zelfs een doosje paracetamol in de koffer zat!

In het kennismakingsrondje blijkt dat we door MSN al redelijk veel van elkaar weten. Er ontstaat meteen een geanimeerd gesprek over kansen, verwachtingen en opkomen voor jezelf.

“Door je handicap kom je minder ver dan je eigenlijk zou kunnen.”
“In het mbo worden er te weinig eisen gesteld.”
“Je moet vervelend zijn om te krijgen wat je nodig hebt en waar je recht op hebt.”
“Ze zeggen: Jullie kunnen toch geen werk vinden, dus stop maar met je opleiding.”

 Na de kennismaking en een paar afspraken over reiskosten en beloning bekijken we drie filmpjes.
Eén filmpje is een ‘digitaal verhaal’ waarin opeenvolgende plaatjes en tekst samen met de muziek een verhaal vertellen. Het tweede filmpje laat in één minuut zien hoe het zou zijn als iedereen in de samenleving gehandicapt was en jij daar als enige niet-gehandicapte doorheen zou lopen: je kan niet bij de telefoon (die staat op rolstoelhoogte), je begrijpt de receptionist niet (omdat hij gebarentaal gebruikt), je kan niet veilig lopen op de stoep (je wordt steeds aangereden door rolstoelers die veel sneller zijn dan jij),  en je kan de boeken in de bibliotheek niet lezen (omdat ze allemaal in braille zijn). Het derde filmpje is een videoclip van kinderen met diabetes die zelf een rap maakten samen met een bekende rapper.

Ik toon de filmpjes om te laten zien hoe je in korte tijd een boodschap kan overbrengen: duidelijk, met humor en op je eigen manier.  De filmpjes maken allerlei ideeën los over een eigen product over ESM.

“We kunnen ESM in een filmpje vergelijken met andere aandoeningen, bijvoorbeeld ADHD.”
“We kunnen benadrukken dat je het niet ziet, maar dat het er wel is.”
“We moeten duidelijk maken dat er verschillende soorten ESM zijn.”
“We moeten laten zien dat sommige mensen denken dat je een verstandelijke beperking hebt.”
“Filmpje moet humoristisch zijn, niet alleen maar serieus.”
“Je zou mensen kunnen laten rondlopen die allemaal een diagnose op hun voorhoofd hebben geplakt, dan zie je dat iedereen wel iets heeft.”
“Duidelijke beelden blijven je bij, bijvoorbeeld zoals in de campagne tegen kindermishandeling, waarin een meisje loopt met een bord achter zich aan met de tekst ‘rot op’.”
“We kunnen expres de ondertiteling verkeerd om laten zien of anders dan de gesproken tekst (bijvoorbeeld met verkeerde zinsbouw): dan ziet de kijker hoe het is voor iemand met ESM.”
“We doen geen ondertiteling als iemand die moeite heeft met praten aan het woord is. De mensen die kijken doen hun best maar eens een keertje om ons te verstaan.”
“Een filmpje moet voelbaar maken hoe het is om ESM te hebben.”

 Er ontstaat een gesprek over ervaringen in restaurants met het bestellen van een menu van de kaart. De één laat het aan anderen over om te bestellen, de ander wijst alleen aan en zegt niks, weer een ander noemt alleen het nummer van het menu. Geen van de jongeren vindt het prettig om te moeten bestellen: het geeft spanning en daardoor is de kans groot dat er iets mis gaat als ze moeten zeggen wat ze willen eten. Allemaal hebben ze hun eigen strategie gevonden om met die spanning om te gaan.

 Op MSN hebben we al gesproken over voorlichting over ESM op scholen, onder andere tijdens de MSN-vergadering van 24 februari. Tijdens de echte bijeenkomst besluiten we de voorlichtingen nog even uit te stellen. We moeten zelf eerst beter weten wat we precies willen vertellen en hoe we dat willen doen. Het zou fijn zijn als we in een Power Point die we voor de voorlichtingen gaan maken ook een eigen filmpje kunnen laten zien. Maar, we moeten ook ons verhaal aanpassen aan het publiek: aan leerlingen in het reguliere onderwijs vertel je iets anders dan aan leerlingen die zelf ESM hebben.

Als je voorlichting geeft op scholen met leerlingen die ESM hebben:
-       Hoef je niet uit te leggen wat ESM is, maar moet het gaan over wat ze te wachten staat na het VSO.
-       Kun je leerlingen wijzen op Spraaksaam en ze vragen om mee te doen
-       Kun je vertellen welke hulpmiddelen er zijn
-       Kun je vertellen hoe je je kunt beschermen tegen allerlei dingen
-       Kun je ze voorbereiden op de echte wereld
-       Moet je leerlingen niet te bang maken en ook leuke dingen laten zien zoals:
o   Na VSO eindelijk tussen ‘normale’ mensen
o   Al mensen weten dat je ESM hebt, houden ze r meestal wel rekening mee
o   Eindelijk hoef je niet meer met de taxi naar school, maar kun je gewoon met de bus
o   Het wordt makkelijker op te trekken met dorpsgenoten.

 We zijn het er ook over eens dat er meer actieve leden bij Spraaksaam moeten komen. Dat zouden er tussen de tien en twintig moeten worden. Een probleem is dan wel dat je met 20 mensen niet goed meer kan vergaderen. Voor jongeren met ESM is zo’n grote groep een ramp! Dus, we gaan wel nieuwe leden werven, maar bij vergaderingen gaan we dan werken met vertegenwoordigers zodat de groep niet te groot wordt.
Voorlichtingen worden in de toekomst gegeven door actieve leden. Zij kunnen ook workshops gaan geven en bijvoorbeeld naar bijeenkomsten van belangenorganisaties of naar informatiedagen van organisaties die hulpmiddelen voor dyslexie maken.
De activiteiten die Spraaksaam gaat organiseren zijn voor meer mensen toegankelijk. Voor de leden, maar ook voor deelnemers, dat wil zeggen: jongeren die geen zin hebben om mee te helpen met organiseren en voorlichting geven.
We spreken af dat we nieuwe leden en deelnemers gaan werven met behulp van de posters, ansichtkaarten en folders. Alle aanwezigen krijgen wervingsmateriaal mee naar huis en we verdelen de taken zodat duidelijk is wie, waar naartoe gaat. We gaan ook proberen zo af en toe met een tafeltje op informatiemarkten te staan. Genoemd worden: de Onderwijsbeurs, de Markt van Mogelijkheden, de landelijke BOSK-dag van de werkgroep Spraaktaal, de jaarlijkse FOSS-dag.
Voor jongeren met ESM die zelf niet actief niet willen worden, willen we activiteiten gaan organiseren. Ideeën die worden geopperd zijn: samen een dagje naar een dierentuin, een high tea waarin ervaringen kunnen worden uitgewisseld, een dramaworkshop waarin zonder woorden en op een leuke manier gewerkt kan worden aan ‘voor jezelf opkomen’ en een workshop ‘zelfverdediging’.

Als laatste punt staat de televisie op de agenda. We zijn het erover eens dat de televisie een goede manier is om bekendheid te krijgen, maar we weten ook dat je niet zo makkelijk op de televisie komt. Wat we gaan proberen is om iemand die bij de televisie werkt een keer uit te nodigen: wij kunnen dan vertellen over ESM en Spraaksaam, de televisiemaker zou ons adviezen kunnen geven over hoe we het moeten aanpakken als we op de buis willen.

 Alle aanwezigen zijn tevreden over de eerste bijeenkomst. Het was een mooie mix van kennismaking, ervaringen uitwisselen, plannen bedenken en afspraken maken!